Eşimle Birlikte Beslenme Danışmanlığı Alabilir miyiz? Ortak Sofra, Ayrı Plan

Eşimle Birlikte Beslenme Danışmanlığı Alabilir miyiz? Ortak Sofra, Ayrı Plan
Kısa cevap

Eşinizle birlikte beslenme danışmanlığı alabilirsiniz; aynı sofrayı paylaşan iki kişinin birlikte gelmesi, plana uymayı kolaylaştırabilir. Ortak görüşmede evin alışveriş, pişirme ve öğün düzenini birlikte kurarız. Ama her birinizin sağlık durumu, ilaçları ve ölçümleri farklı olduğu için planlar ayrı yazılır; sofra ortak, porsiyon ve ayrıntılar kişiye özeldir.

Eşlerin birlikte gelmesi neden işe yarayabilir?

Bir evde yemek çoğu zaman birlikte alınır, birlikte pişirilir ve birlikte yenir. Eşlerden biri akşam yemeğini erkene almak isterken diğeri geç yemeye devam ederse, ya da biri tatlıyı azaltırken dolapta her gün tatlı duruyorsa plan zorlaşır.

İngiltere'de 50 yaş üstü 3.722 evli ya da birlikte yaşayan çifti izleyen bir çalışma, eşlerden biri sağlıklı bir davranışa geçtiğinde diğerinin de olumlu bir değişiklik yapma olasılığının, eşi değişmeyenlere göre daha yüksek olduğunu buldu. Bu durum sigarayı bırakma, hareketi artırma ve kilo verme alanlarının üçünde de görüldü. Bu bir gözlem çalışmasıdır; birlikte gelmenin aynı sonucu doğuracağını göstermez, ama evdeki ortak düzenin önemine işaret eder.

Kilo yönetimi programına tek başına ya da üç arkadaşı veya aile bireyiyle birlikte katılan 166 kişiyle yapılan eski bir çalışmada, arkadaşlarıyla birlikte katılan ve sosyal destek stratejileri uygulananlarda programı tamamlama ve verilen kiloyu koruma oranları daha yüksekti. Çalışma eşlere özel değil; aile ve arkadaş desteğinin genel etkisine bakıyor.

Ortak görüşmede neler konuşulur?

Birlikte geldiğinizde görüşmenin bir bölümünü evin düzenine ayırırız:

  • Öğün saatleri: Hangi öğünleri birlikte yiyorsunuz, hangilerini ayrı.
  • Alışveriş: Pazar ve market alışverişini kim yapıyor, eve neler giriyor.
  • Pişirme: Yemeği kim pişiriyor, yağ ve tuz kullanımı nasıl.
  • Misafir ve davetler: Haftada kaç kez dışarıda ya da misafirlikte yiyorsunuz.
  • Ortak hedef: İkinizin de istediği küçük bir değişiklik; örneğin akşam yürüyüşü ya da akşam yemeğini bir saat erkene almak.

Örneğin şöyle bir çift düşünelim: 64 yaşında bir kadın ve 67 yaşındaki eşi birlikte geliyor. Kadın bel çevresini azaltmak istiyor, eşinin ise kas gücü azalmış ve iştahı düşük. Evde yemeği kadın pişiriyor, ekmeği her sabah eşi alıyor. Ortak görüşmede yemeklerin yağını tencerede azaltmayı, ekmeğin tam tahıllı olanını almayı ve akşam yürüyüşünü birlikte yapmayı konuşuruz. Ayrı bölümde ise kadının akşam porsiyonunu, eşinin ara öğünde alacağı proteini ayrı ayrı planlarız.

Görüşmenin diğer bölümünde her biriniz için ayrı ölçüm alır, ayrı öykü dinleriz. İlk görüşmenin genel akışını ilk görüşme sayfasında anlattık.

Ortak sofra, ayrı plan nasıl olur?

Aynı tencereden yenebilir, ama tabaklar aynı olmak zorunda değildir. Örneğin evde etli nohut, bulgur pilavı, cacık ve salata pişti diyelim:

Eşlerden biri (şekeri yüksek, kilosunu azaltmak istiyor)Diğeri (kas kaybı var, iştahı az)
Ana yemekEtli nohut, bir kepçeEtli nohut, daha bol et ve nohut
PilavBirkaç kaşıkTabağın bir bölümü kadar
YanındaBol salata, bir kâse cacıkBir kâse cacık, salata
SonraAkşam yürüyüşüAra öğünde süt ya da yoğurt

Bu tablo yalnız örnektir. Böbrek değerleriniz sınırdaysa protein miktarını hekiminizle birlikte belirleriz; kan sulandırıcı kullanıyorsanız yeşil yapraklı sebzeyi her hafta benzer miktarda yemeniz hekiminize sorulmalıdır. Porsiyonları, ilaçlarınızı, şeker, böbrek ve tansiyon durumunuzu bilerek her biriniz için ayrı yazarız. Ortak sofra için Türk mutfağından fikirleri kardeş sitemizdeki Türk mutfağında uzun yaşam sofrası (yeni sekmede açılır) yazısında bulabilirsiniz.

Eşlerden biri istekli, diğeri değilse ne olur?

Bu sık görülen bir durumdur. Eşinizi ikna etmek için görüşmeye getirmeniz gerekmez. İsteksiz olan eşin planı benimsemesini beklemeyiz; yalnız evdeki ortak düzende küçük uzlaşmalar ararız. Örneğin yemeğin tuzunu tencerede değil tabakta ayarlamak ya da tatlıyı haftada belirli günlere almak.

Bazen de eşlerden biri görüşmeye yalnız bir kez katılır, sonra takip tek kişiyle sürer. Bu da işe yarar; evin düzenini bilmek planı gerçekçi kılar.

Gizlilik ve ayrı konuşma hakkı

Birlikte gelseniz de her birinizin sağlık bilgisi kendisine aittir. Eşinizin yanında konuşmak istemediğiniz bir konu varsa görüşmenin bir bölümünü ayrı yapabiliriz. Tahlil sonuçlarınızı, ilaçlarınızı ya da kilo kaydınızı eşinizle paylaşıp paylaşmamak sizin kararınızdır.

Birlikte gelmek eşler arasında bir yarışmaya da dönmemelidir. İki kişinin bedeni, yaşı ve sağlık durumu farklıdır; ölçümlerin farklı hızda değişmesi olağandır. Ölçümleri birbirinizle değil, her birinizin kendi başlangıcıyla karşılaştırırız.

Ne zaman önce hekime başvurmalı?

  • Eşlerden birinde yeni ortaya çıkmış bir kalp, böbrek, şeker ya da karaciğer sorunu varsa.
  • Kısa sürede açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık ya da yutma güçlüğü varsa.
  • Eşlerden biri unutkanlık nedeniyle öğünlerini ya da ilaçlarını karıştırıyorsa.

Bu durumlarda planı hekiminizin önerilerine göre kurarız. Emeklilikle değişen ev düzenini emeklilikten sonra beslenme düzeni yazısında, planın kişiye göre nasıl hazırlandığını kişiye özel beslenme programı yazısında anlattık.

Sık sorulan sorular

Eşim ve ben 60'lı yaşlardayız, ikimiz de kilo vermek istiyoruz. Aynı listeyi uygulayabilir miyiz?

Aynı listeyi önermeyiz. Yaşınız yakın olsa da kilonuz, kas kütleniz, ilaçlarınız ve hareket düzeniniz farklıdır. Sofrayı ortak kurar, ana yemekleri birlikte seçeriz; porsiyonları ve ara öğünleri her biriniz için ayrı yazarız. Kalp, şeker ya da böbrek sorununuz varsa planı hekiminizin önerilerine göre düzenleriz.

Eşimin şekeri var, benim yok. Evde iki ayrı yemek mi pişirmeliyim?

Çoğu zaman gerekmez. Sebze yemekleri, baklagiller, balık ve tam tahıllı seçenekler çoğu zaman ikinize de uyar; böbrek hastalığı nedeniyle besin kısıtınız varsa bu liste değişir. Fark çoğunlukla pilav, ekmek, tatlı ve meyvenin miktarında ve zamanında olur. Bunları tabakta ayarlamayı birlikte konuşuruz; böylece tek tencere ikinize de yeter. Eşinizin ilaçlarına göre öğün saati önemliyse bunu hekimine sorun.

Online görüşmede ikimiz aynı ekrandan katılabilir miyiz?

Katılabilirsiniz. Evin düzenini konuştuğumuz bölüm için aynı ekran işe yarar. Ölçüm ve kişisel sağlık bilgisi bölümünü ise isterseniz ayrı ayrı yaparız. Evde ölçüm alırken birbirinize yardım etmeniz, özellikle bel çevresini ölçerken mezurayı düz tutmak için kolaylık sağlar. Görüşme biçimini online mı, yüz yüze mi yazısında karşılaştırdık.

Eşim görüşmeye gelmek istemiyor. Yalnız başıma başlamamın anlamı var mı?

Var. Takip yalnız sizinle de yürür. Evde ortak sofrayı nasıl ayarlayacağınızı, eşinizin isteğine saygı göstererek birlikte planlarız. Evde yapabildiğiniz küçük değişiklikler zamanla eşinizin de ilgisini çekebilir. Bir gün o da bir görüşmeye katılmak isterse kapımız açıktır. Ev içi düzenle ilgili zorlanma sağlığınızı etkiliyorsa hekiminize de anlatın.

Kaynaklar

  1. Jackson SE, Steptoe A, Wardle J. The influence of partner's behavior on health behavior change: the English Longitudinal Study of Ageing. JAMA Intern Med. 2015. (yeni sekmede açılır)
  2. Wing RR, Jeffery RW. Benefits of recruiting participants with friends and increasing social support for weight loss and maintenance. J Consult Clin Psychol. 1999. (yeni sekmede açılır)

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Bu sitedeki bilgiler eğitim amaçlıdır; hekim ya da diyetisyen görüşmesinin yerine geçmez.

İlgili konular

İlgili yazılar

İletişim

Sağlıklı yaşlanma planınızı birlikte kuralım mı?

Hedefinizi ve ölçümlerinizi konuşalım; size uygun programı birlikte belirleyelim. Telefonla arayabilir, WhatsApp'tan yazabilirsiniz.

Diyetisyen Şeyma Türkoğlu Vural, Bayraklı'daki ofisinde