Yeni başlayan, şiddetlenen ya da nedenini bilmediğiniz bir yakınmanız varsa önce hekime gidin; tanıyı ve ilacı hekim belirler. Beslenme düzeninizi kurmak ve izlemek için diyetisyene başvurulur. Ağrı ve hareket kısıtlılığında hekim yönlendirmesiyle fizyoterapist çalışır; yeme davranışı ve stres için psikoloğa ya da psikiyatri uzmanına başvurulur. Aşağıdaki iki tablo durumunuza göre ilk adresi gösterir.
Kâğıda yalnız liste ve tablo çıkar. Bu sayfa hiçbir bilginizi kaydetmez.
Durumunuza göre önce kime başvurulur?
| Durumunuz | İlk adres | Ardından |
|---|---|---|
| Tahlil ya da check-up sonucunuz elinizde; şeker, kolesterol ya da başka bir değer sınırda ya da yüksek çıktı | Tahlili isteyen hekim ya da aile hekiminiz | Hekim sonucu yorumladıktan sonra, önerisini sofranıza uyarlamak için diyetisyen |
| Kilonuz kısa sürede, nedenini bilmediğiniz biçimde arttı ya da azaldı | Aile hekiminiz | Hekim gerekli görürse ilgili branşa yönlendirir; beslenme planı için diyetisyen |
| Bilinen bir hastalığınız yok; kilonuzu ya da yeme düzeninizi toparlamak istiyorsunuz | Diyetisyen | Görüşmede hekimin bakması gereken bir işaret çıkarsa hekiminiz |
| Diyabet, tansiyon, tiroid, böbrek ya da kalp hastalığınız var; beslenmenizi düzenlemek istiyorsunuz | Sizi izleyen hekim | Hekimin tanısı ve önerisi doğrultusunda diyetisyen |
| Bel, diz ya da omuz ağrınız var; dengede zorlanıyorsunuz | Hekiminiz | Hekimin yönlendirmesiyle fizyoterapist |
| Sıkıntılı ya da üzgün olduğunuzda yeme ataklarınız oluyor; yemek aklınızı sürekli meşgul ediyor | Psikiyatri uzmanı ya da klinik psikolog | Öğün düzeni için, onlarla haberleşerek çalışan diyetisyen |
| Uyuyamıyorsunuz ya da haftalardır yorgunsunuz | Aile hekiminiz | Nedene göre ilgili branş; öğün ve kafein saatleri için diyetisyen |
| Bir hastalığınız var ve uzun aradan sonra egzersize başlayacaksınız | Hekiminiz | Hekimin uygun gördüğü program için fizyoterapist |
Hangi satıra girdiğinizden emin değilseniz aile hekiminizle başlayın. Sizi doğru yere o yönlendirir.
Hangi meslek ne yapar, neyi kime bırakır?
| Meslek | Ne yapar? | Neyi kime bırakır? |
|---|---|---|
| Hekim | Yakınmanızı dinler, gerekli tetkikleri ister ve sonuçların ne anlama geldiğini söyler. Tanı ve ilaç kararı ondadır. | Günlük öğün planı ve haftadan haftaya beslenme takibi için çoğu zaman diyetisyenle birlikte çalışır. |
| Diyetisyen | Beslenme öykünüzü alır, vücut ölçümlerinizi yapar, size göre bir beslenme planı hazırlar ve görüşmelerle izler. Hastalığınız varsa planı hekiminizin tanısına ve önerisine göre kurar. | Tanı, ilaç ve tahlil hekimin işidir: diyetisyen tanı koymaz, ilaç yazmaz ya da değiştirmez, tahlil istemez ve yorumlamaz. Egzersiz programı için hekime ya da fizyoterapiste yönlendirir. |
| Fizyoterapist | Hareket, kuvvet, denge ve ağrıyla ilgili konularda, hekimin tanısı ve yönlendirmesi doğrultusunda egzersiz ve uygulama programı hazırlar, yürütür. | Tanı ve ilaç hekimin işidir. Beslenme planı için diyetisyene yönlendirir. |
| Psikolog | Duygu, düşünce ve davranışla ilgili konularda görüşme yapar. Yeme davranışı, stres ve alışkanlık değişikliği bu konuların arasındadır. | Tanı koymaz, ilaç yazmaz. Tanı ve ilaç kararı psikiyatri uzmanı hekimindir. Bir hastalık söz konusuysa görüşmeleri, hekimin tanısına bağlı olarak klinik psikolog yürütür. |
Bu tanımlar geneldir. Her meslek mensubu kendi çalışma alanını ilk görüşmede size ayrıca anlatır.
Önce hekime gitmeniz gereken durumlar
- Yeni başlayan, şiddetlenen ya da nedenini bilmediğiniz bir belirtiniz varsa. İstemeden kilo kaybı, geçmeyen halsizlik, karın ağrısı ve yutma güçlüğü bunlara örnektir.
- Düzenli ilaç kullanıyorsanız ve beslenmenizde büyük bir değişiklik yapmayı düşünüyorsanız.
- Diyabet, böbrek, karaciğer ya da kalp hastalığı gibi süregelen bir hastalığınız varsa.
- Gebeyseniz, gebelik planlıyorsanız ya da emziriyorsanız.
- Yakın zamanda ameliyat geçirdiyseniz.
- Yeme bozukluğu öykünüz varsa.
Bu durumlarda diyetisyen görüşmesi hekim değerlendirmesinin yerine geçmez, onun ardından gelir. Hekiminizin notunu görüşmeye getirirseniz planı o nota göre kurarız.
Acil durum: Göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma, yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da bir kolda, bacakta ani güçsüzlük varsa beklemeden 112'yi arayın.
Diyetisyene ne zaman başvurulur?
- Hekiminiz "beslenmenize dikkat edin" dedi, ama bunun sofrada neye karşılık geldiğini bilmiyorsanız.
- Kilonuzu, bel çevrenizi ya da kas kütlenizi ölçümle izlemek istiyorsanız.
- 40'lı, 50'li yaşlarda öğün düzeninizi ve protein dağılımınızı gözden geçirmek istiyorsanız.
- Kendi başınıza başladığınız diyetleri birkaç hafta sonra bırakıyorsanız.
- Menopoz, emeklilik ya da vardiya değişikliği gibi bir dönemde yeme düzeniniz bozulduysa.
Bizde görüşmeler nasıl ilerler?
İlk görüşme tanışma ve ölçümle başlar. Öykünüzü dinler, vücut analizi ve bel çevresi gibi başlangıç değerlerini alırız. Ardından günlük düzeninize uyan bir beslenme planı hazırlarız. Takip görüşmelerinde ölçümlere yeniden bakar, planı gidişe göre güncelleriz. Adımların ayrıntısı danışmanlık süreci ve ilk görüşme sayfalarındadır.
Yaptığımız iş beslenme danışmanlığıdır. Görüşmede hekimin değerlendirmesi gereken bir durum fark edersek bunu size açıkça söyler, hekiminize başvurmanızı isteriz.
Birden fazlasına gitmeniz gerekirse
Bu meslekler çoğu zaman birbirinin yerine değil, yan yana çalışır. Bir örnek: 58 yaşında, dizi ağrıyan ve son yıllarda kilosu artan biri düşünün. Dizi hekim değerlendirir, gerekirse fizyoterapiste yönlendirir. Diyetisyen de kiloyu ve kas kütlesini izleyen beslenme planını hazırlar.
Her görüşmeye öbür görüşmenin notunu götürün. Kullandığınız ilaçların listesi ile hekiminizin yazılı önerisi yanınızda olsun. Hekime ve diyetisyene ne soracağınızı önceden yazmak isterseniz check-up sonrası sorular sayfasındaki soru kâğıdını kullanabilirsiniz.
İlgili sayfalar
- Check-up sonrası hekiminize ve diyetisyeninize sorabileceğiniz sorular (yazdırılabilir liste).
- Sağlıklı yaşlanma için diyetisyen ne yapar?
- Beslenme programı neye göre hazırlanır?
- Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural: eğitimi ve çalışma alanı.
- Evde dört basit test için kayıt kâğıdı (yazdırılabilir).
- Sağlık bilgilendirme notu
Sık sorulan sorular
Kilo vermek istiyorum, diyetisyene mi doktora mı gitmeliyim?
Bilinen bir hastalığınız yoksa, ilaç kullanmıyorsanız ve kilonuz yıllar içinde yavaş yavaş arttıysa diyetisyenle başlayabilirsiniz. Kilonuz kısa sürede ve nedenini bilmediğiniz biçimde değiştiyse ya da halsizlik, çarpıntı, adet düzensizliği gibi yakınmalar eşlik ediyorsa önce hekime gidin. Emin değilseniz aile hekiminize danışın.
Kilo için hangi doktora gidilir?
İlk adres çoğu zaman aile hekiminizdir. Sizi değerlendirir, gerekli görürse iç hastalıkları ya da endokrinoloji gibi bir branşa yönlendirir. Hangi branşın uygun olduğuna yakınmalarınıza ve öykünüze bakarak hekim karar verir. Biz branş önermeyiz; hekim değerlendirmesinden sonra beslenme planı tarafında sizinle çalışırız.
Diyetisyene gitmek için sevk ya da tahlil gerekir mi?
Bilinen bir hastalığınız yoksa beslenme danışmanlığı için resmî bir sevk kâğıdı ya da tahlil şart değildir. Bu, hekimi atlayabileceğiniz anlamına gelmez: tahlilinizde sınırda ya da yüksek çıkan bir değer, bir hastalığınız ya da kullandığınız bir ilaç varsa önce hekiminiz değerlendirir; diyetisyen planı onun tanısına ve önerisine göre kurar. Bu yüzden raporunuzu ve ilaç listenizi getirin. Tahlil gerekip gerekmediğine ve hangilerinin isteneceğine hekiminiz karar verir.
Diyetisyen ilacımı ya da takviyemi değiştirebilir mi?
Hayır. İlacı yazan, miktarını belirleyen ve değiştiren hekimdir; takviye konusunda da karar hekiminizindir. Diyetisyen ilaç yazmaz, kullandığınız ilacı kesmenizi de söylemez. Görüşmede ilaç ve takviye listenizi sorarız, çünkü öğün saatlerini buna göre düzenleriz. Listeyle ilgili bir sorunuz olursa bunu hekiminize ya da eczacınıza yöneltmeniz gerekir.
Stresliyken çok yiyorum, psikoloğa mı diyetisyene mi gitmeliyim?
İkisi birbirinin yerine geçmez. Diyetisyen öğün düzeninizi, açlık saatlerinizi ve evdeki yiyecek ortamını ele alır. Yeme ataklarınız sık yineleniyorsa, ardından yoğun suçluluk duyuyorsanız ya da yemek düşüncesi gününüzü kaplıyorsa bir psikiyatri uzmanına ya da klinik psikoloğa başvurun. Tanıyı hekim koyar; diyetisyen onlarla haberleşerek çalışır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel değildir. Tanı, tahlil ve ilaç kararı hekiminize aittir; sonuçlarınızı hekiminizle konuşun.
Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Bu sitedeki bilgiler eğitim amaçlıdır; hekim ya da diyetisyen görüşmesinin yerine geçmez.
Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural, Diyetisyen · Telefon / WhatsApp: 0554 227 86 52 · longevityklinik.com.tr
