Beslenme danışmanlığına ara verdikten sonra yeniden başlarken önce aradaki dönemi konuşuruz: neler değişti, hangi alışkanlıklar sürdü, hangileri bırakıldı. Ölçümleri yeniden alır, yeni ilaç ya da tahlil varsa onlara bakarız. Planı eski kaldığı yerden değil, bugünkü hayatınıza göre yeniden kurarız. Ara vermek başarısızlık sayılmaz; takipte sık görülen bir durumdur.
Ara vermek neden bu kadar sık olur?
Danışmanlığa ara vermenin sebepleri çoğu zaman beslenmeyle ilgili değildir. Torun bakımı, bir yakının hastalığı, taşınma, ameliyat, iş temposu ya da uzun bir tatil düzeni bozar. Bazen de ilk aylardaki hevesin ardından görüşmeler kendiliğinden seyrekleşir.
Uzun dönemde kilo yönetimini ele alan bir derleme, kilo verme girişimlerinde çoğu zaman önce bir düşüş, sonra duraklama ve ardından yavaş geri alma görüldüğünü anlatıyor. Yazarlar bunun biyolojik, davranışsal ve çevresel sebepleri olduğunu, bu yüzden takibin sürekli ilgi ve kiloyu korumaya yönelik danışmanlık gerektirdiğini yazıyor. Yani kilonun bir kısmının geri gelmesi sık görülür ve tek sebebi irade değildir.
Yeniden başlarken ilk görüşmede neler konuşulur?
Yeniden başlarken yapılan görüşme ilk görüşmeye benzer, ama çoğu zaman daha kısadır. Şunları birlikte gözden geçiririz:
- Aradaki dönem: Ne kadar sürdü, hayatınızda ne değişti, neden ara verdiniz.
- Sağlık durumu: Yeni bir hastalık, ameliyat ya da hastane yatışı oldu mu.
- İlaçlar: Yeni başlanan, bırakılan ya da değiştirilen ilaçlar. Listeyi nasıl hazırlayacağınızı diyetisyene ilaç listesi yazısında anlattık.
- Tahliller: Ara dönemde yaptırdığınız kan tahlilleri. Hangilerini getireceğinizi diyetisyene giderken tahlil sonuçları yazısında topladık.
- Süren alışkanlıklar: Ara verdiğiniz hâlde bırakmadığınız şeyler. Örneğin kahvaltıyı hâlâ düzenli yapıyor ya da akşam yürüyüşünü sürdürüyor olabilirsiniz.
- Bugünkü hedef: Hedefiniz eskisiyle aynı mı, yoksa değişti mi.
Eski plana mı dönülür, yeni plan mı yazılır?
Çoğu zaman eski planın bir kısmı kalır, bir kısmı değişir. Önceki dönemde işe yarayan ve size kolay gelen adımları koruruz. Zor gelen ya da hayatınıza artık uymayan kısımları değiştiririz.
Örneğin eskiden öğle yemeğini işyerinde yiyen biri emekli olduktan sonra öğün saatlerini evde yeniden kurmak zorunda kalabilir. Ya da diz ameliyatı geçiren biri için yürüyüş planı yerine önce hekimin ve fizyoterapistin izin verdiği hareketler konuşulur. Kişiye özel planın neye göre hazırlandığını kişiye özel beslenme programı yazısında anlattık.
Yeniden başlarken çok sayıda değişikliği aynı anda istemeyiz. İlk iki üç hafta için bir ya da iki adım seçeriz. Bunlar oturduktan sonra yenisini ekleriz.
Ölçümler yeniden mi alınır?
Evet. Aradan sonra kilo, bel çevresi ve gerekiyorsa vücut analizi yeniden alınır. Bunu sizi eski sayılarla yargılamak için değil, yeni bir başlangıç noktası koymak için yaparız. Önceki ölçümleriniz elimizdeyse ikisini yan yana koyup aradaki dönemde neyin değiştiğini birlikte okuruz.
Bazı kişiler aradan sonra tartıya çıkmaktan çekinir. Böyle hissediyorsanız söyleyin; ilk görüşmede yalnız bel çevresiyle başlayıp tartıyı sonraki görüşmeye bırakabiliriz.
Kayıt tutmaya nereden başlanır?
Davranışsal kilo programlarında kendi kendini izlemeyi inceleyen bir sistematik derleme, yemek, hareket ve kilo kaydı tutmanın kilo değişimiyle tutarlı biçimde ilişkili bulunduğunu, ama çalışmaların yöntem sınırlılıkları nedeniyle kanıt düzeyinin zayıf kaldığını bildirdi. Biz kaydı bir ödev olarak değil, birlikte okuduğumuz bir not olarak kullanırız.
Yeniden başlarken her şeyi yazmanız gerekmez. İlk hafta yalnız öğün saatlerini ya da yalnız akşam yemeğini yazmak bile yeterli bilgi verir. Ayrıntılı kaydın nasıl tutulduğunu yemek günlüğü nasıl tutulur yazısında anlattık.
Bu kez sürdürmek için ne değişebilir?
Uzun süre kilosunu koruyan kişileri izleyen bir kayıt çalışmasının bulgularını özetleyen derlemede bu kişilerin sık bildirdiği alışkanlıklar arasında düzenli hareket, düzenli kahvaltı, kilosunu izlemek ve hafta içi ile hafta sonu benzer bir yeme düzeni vardı. Yazarlar kiloyu birkaç yıl korumayı başaranlarda sonraki yıllarda sürdürmenin kolaylaşabildiğini de belirtiyor. Bu bulgular bir kayıt çalışmasından gelir; herkes için aynı sonucu göstermez.
Takipte bu bilgiyi şöyle kullanırız: ara vermenin sebebini birlikte bulur, aynı durum yeniden gelirse ne yapacağınızı önceden konuşuruz. Örneğin torun bakımının yoğunlaştığı haftalar için kısaltılmış bir plan ya da seyahat dönemleri için online görüşme gibi.
Takip görüşmelerinin sıklığı ve içeriği için takip görüşmeleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Ne zaman önce hekime başvurmalı?
- Ara dönemde açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık ya da yorgunluk olduysa.
- Yeni bir kalp, böbrek, şeker ya da karaciğer sorunu nedeniyle ilaçlarınız değiştiyse.
- Ameliyat ya da hastane yatışından yeni çıktıysanız; hekiminizin beslenme ve hareket talimatlarını görüşmeye getirin.
- Yemekle ilgili yoğun suçluluk, tıkınırcasına yeme ya da yemekten kaçınma yaşıyorsanız.
Sık sorulan sorular
Bir yıl önce bıraktım ve verdiğim kiloların çoğunu geri aldım. Utanıyorum, yine de gelebilir miyim?
Gelebilirsiniz; utanmanızı gerektiren bir durum yok. Aradan sonra kilonun bir kısmının geri gelmesi takipte sık görülür. Görüşmede sizi eski sayılarla yargılamayız; bugünkü durumunuzu ölçer, neyin işe yaradığını ve neyin zorladığını konuşuruz. Kısa sürede açıklanamayan bir değişiklik olduysa önce hekiminize başvurun.
Ara verdiğim sürede şeker ilacına başladım. Plan değişir mi?
Büyük olasılıkla değişir. Bazı şeker ilaçları öğün saatine ve öğün düzenine göre ayarlanır, bazılarında şeker düşmesi riski vardır. İlacınızın adını, ne zaman başladığınızı ve hekiminizin önerilerini görüşmeye getirin. Planı hekiminizin önerilerine uygun kurarız; ilacın saatiyle ya da yan etkisiyle ilgili her soruyu hekiminize yöneltin.
Eskiden yüz yüze geliyordum, şimdi başka şehirdeyim. Online devam edebilir miyim?
Edebilirsiniz. Önceki ölçümleriniz elimizdeyse online görüşmede evde aldığınız kilo ve bel ölçüsünü onlarla karşılaştırırız. Ofiste yapılan vücut analizi gibi ölçümleri İzmir'e geldiğiniz bir zamana bırakabiliriz. Görüşme sıklığını ve saatini yeni şehrinizdeki iş ve ev düzeninize göre birlikte seçeriz. Yeni bir hekime başladıysanız onun önerilerini de görüşmeye getirin.
Yeniden başlarken her şeyi baştan mı anlatmam gerekir?
Gerekmez. Önceki görüşme notlarınız elimizdeyse baştan anlatmanız gerekmez. Yeniden başlama görüşmesinde yalnız aradaki dönemi, yeni ilaçları, tahlilleri ve değişen hedefinizi konuşuruz. Uzun bir ara olduysa ya da yeni bir sağlık sorununuz varsa öykünüzün o kısmını biraz daha ayrıntılı ele alırız; tıbbi değerlendirme için hekiminize başvurun.
Kaynaklar
- Hall KD, Kahan S. Maintenance of lost weight and long-term management of obesity. Med Clin North Am. 2018. (yeni sekmede açılır)
- Burke LE, Wang J, Sevick MA. Self-monitoring in weight loss: a systematic review of the literature. J Am Diet Assoc. 2011. (yeni sekmede açılır)
- Wing RR, Phelan S. Long-term weight loss maintenance. Am J Clin Nutr. 2005. (yeni sekmede açılır)
Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Bu sitedeki bilgiler eğitim amaçlıdır; hekim ya da diyetisyen görüşmesinin yerine geçmez.
İlgili konular
İlgili yazılar
-
Yaz Aylarında Beslenme Takibi: Sıcakta Öğün, Sıvı ve Kilo Kaydı
Yaz aylarında beslenme takibi, sıcakta değişen iştahı, öğün saatlerini ve içtiğiniz sıvıyı kayda alıp kilo ve bel ölçüsünü aynı düzende sürdürmektir....
-
Diz ya da Kalça Protezi Ameliyatı Öncesi ve Sonrası Beslenme Takibi
Diz ya da kalça protezi ameliyatından önce ve sonra beslenme takibi, ameliyat ekibinin talimatlarına uyarak kas gücünü, iştahı, şekeri ve kiloyu izlem...
-
Ramazanda Oruç Tutarken Ölçümler ve Beslenme Nasıl Takip Edilir?
Ramazanda oruç takibi, Ramazan başlamadan önce hekiminizle oruç tutup tutamayacağınızı konuşmakla başlar. Hekiminiz uygun bulursa diyetisyen sahur ve...