Seyahatteyken Diyetisyen Takibi Nasıl Sürer?

Yola çıkmadan önce diyetisyenle ne konuşulur?

Seyahatten önceki görüşmede ya da kısa bir mesajla şunları öğrenmek isteriz:

• Kaç gün, nereye; iş mi, tatil mi, aile ziyareti mi?
• Nerede kalacaksınız: açık büfeli otel, mutfağı olan ev, akraba evi?
• Hangi öğünler sizin elinizde, hangileri toplantıya ya da ev sahibine bağlı?
• Arada uzun araba, otobüs ya da uçak süresi var mı?

Sonra programın tamamını değil, yolda da sürdürebileceğiniz iki üç şeyi seçeriz. Örneğin: kahvaltıda bir protein kaynağı, günde bir öğünde yarım tabak sebze, günlük adım ortalamasını korumak. Gerisini esnek bırakırız. Seyahatte hedef çoğu zaman ilerlemek olmaz; eldekini korumak yeterlidir.

Bu hazırlığın bir dayanağı var. Bir ile üç hafta arası tatile çıkan 122 yetişkin tatilden önce, dönüşte ve dönüşten altı hafta sonra tartıldı. Tatilde ortalama 0,32 kilogram artış oldu; altı hafta sonra bu artış hâlâ yerindeydi. Sayı küçük, ama kendiliğinden geri gitmiyor. Bu yüzden dönüş gününü baştan konuşuruz.

Yoldayken hangi kayıt tutulur?

Evdeki ayrıntılı yemek kaydını yolda beklemeyiz. Günde bir satır yeter:

Yazmak istemezseniz tabakların fotoğrafını çekmeniz de olur; dönüşte fotoğraflara birlikte bakarız. Adımı telefonunuz ya da saatiniz zaten sayar. Bu cihazların takipte nasıl kullanıldığını giyilebilir cihazlar sayfasında anlattık. Tartıyı yanınıza almayın; otel tartısıyla evdeki tartı aynı sonucu vermez.

Açık büfede, lokantada, yolda tabak nasıl kurulur?

Ayrıntılı bir liste yerine tek bir kural veririz: tabağın yarısı sebze, dörtte biri protein kaynağı, dörtte biri tahıl ya da ekmek.

• Açık büfe: Tabağı almadan önce büfeyi bir kez dolaşın. Tek tabak yapın; tatlı yiyecekseniz baştan karar verin ve küçük tabağa alın.
• Esnaf lokantası: Bir sulu yemek ya da ızgara, yanına zeytinyağlı bir sebze yemeği ve yoğurt. Pilav isterseniz yarım porsiyon söyleyin.
• İş yemeği: Ortaya gelenlerden tabağınıza bir kez alın. Ekmek sepetini masanın öbür ucuna gönderin.
• Mola ve havalimanı: Ayran ile kaşarlı tost ya da simit ile peynir, hiçbir şey bulamayıp akşama çok aç kalmaktan daha uygundur. Çantada bir avuç çiğ kuruyemiş ve bir meyve bulundurun.

Yerel bir yemeği tatmak seyahatin parçasıdır. Takip bunu yasaklamaz; hangi öğünde tadacağınıza önceden karar vermeniz yeter.

Seyahat görüşme gününe denk gelirse ne olur?

Görüşmeyi atlamayız; çevrim içi yaparız. Görüntülü görüşme için sessiz bir köşe ve telefonunuz yeterlidir. Tartı ve vücut analizi o görüşmede yapılamaz, onun yerine kayda ve fotoğraflara bakarız; ölçümü dönüşteki ilk yüz yüze görüşmeye bırakırız. İki haftadan uzun seyahatlerde ortasına kısa bir çevrim içi görüşme koymayı öneririz.

Uzaktan görüşmenin nasıl yürüdüğünü online takip sayfasında okuyabilirsiniz. Yılın büyük bölümünü yolda geçirenler için takibin tümü online longevity takibi programıyla uzaktan da yürütülebilir.

Saat farkı, uyku ve ilaç saatleri nasıl ayarlanır?

Saat farkı olan bir ülkeye gidiyorsanız öğünlerinizi varır varmaz oranın saatine göre yemenizi öneririz; gece yarısı acıkırsanız hafif bir şey yiyip sabah kahvaltısını yerel saatte yapın. Uykusuz geçen günlerde iştah artar, tatlı isteği çoğalır. Bunu bilmek o günkü kaydı daha sakin okumanıza yardım eder. Uyku ile ilgili genel bilgiyi kaç saat uyumalı yazısında bulabilirsiniz.

İlaç saatleri bizim alanımız değildir. İnsülin, kan şekeri ya da tansiyon ilacı, tiroid ilacı, kan sulandırıcı gibi saatine bağlı bir ilaç kullanıyorsanız saat farkında nasıl alacağınızı gitmeden önce hekiminize ya da eczacınıza sorun. Kan şekerini düşüren ilaç ya da insülin kullanıyorsanız öğününüz geciktiğinde ne yapacağınızı ve yanınızda ne bulunduracağınızı da aynı görüşmede sorun.

Dönüşte görüşmede neye bakılır?

• Seçtiğimiz iki üç şeyden hangisi tuttu, hangisi tutmadı?
• Günlük adım ortalaması evdeki ortalamanın ne kadar altında ya da üstünde?
• En zor gün hangisiydi ve neden?
• Kilo ve bel çevresi; dönüşten birkaç gün sonra, olağan koşullarda

Dönüş günü için de küçük bir plan yaparız: eve varınca ilk iş market alışverişi, ertesi sabah olağan saatte kahvaltı. Valiz boşalana kadar dışarıdan yemek söylemek seyahati iki gün daha uzatır. Adım ortalamanızı değerlendirirken günde kaç adım atmalı yazısındaki bilgileri kullanırız. Dünya Sağlık Örgütü'nün hareket rehberi de aynı şeyi söyler: az hareket hiç hareket etmemekten iyidir.

Sık seyahat edenler için tek tek planlar yerine kalıcı bir "seyahat düzeni" yazarız: her otelde aynı kahvaltı, her toplantı gününde aynı öğle seçimi gibi. Kilo vermeye çalışan kişilerde kayıt tutmayı inceleyen bir derleme, yemek, hareket ya da tartı kaydı ile kilo kaybı arasında tutarlı bir ilişki bulunduğunu, ancak kanıtın zayıf kaldığını bildiriyor. Kaydı bu yüzden yolda da bırakmaz, yalnızca sadeleştiririz. Takibin öbür başlıkları programlar sayfasında.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Gitmeden önce: Diyabetiniz, kalp ya da böbrek hastalığınız varsa, gebeyseniz, daha önce damarınızda pıhtı oluştuysa ve uzun bir uçuş yapacaksanız
• Yoldayken: İki günden uzun süren ishal ya da kusma, ateş, ağız kuruluğu ve idrarda azalma olursa
• Diyabetiniz varsa: Terleme, titreme, çarpıntı gibi şeker düşmesi belirtileri yineliyorsa ya da ölçümleriniz olağan aralığınızın dışında seyrediyorsa

Seyahatiniz bayrama denk geliyorsa dönüş günlerini bayramdan sonra beslenme düzenine nasıl dönülür yazısına göre planlayabilirsiniz.

Görüşmeleri tamamen uzaktan sürdürmeyi düşünüyorsanız online mı, yüz yüze mi yazısındaki karşılaştırmaya bakın.

Yazlıkta ya da sıcak bir yerde takibin nasıl sürdüğünü yaz aylarında beslenme takibi yazısında anlattık.

Sık sorulan sorular

Ayın yarısını iş için şehir dışında geçiriyorum. Diyetisyen takibi bana uyar mı?

Uyar; takibi evde geçen günlere göre değil, sizin gerçek ayınıza göre kurarız. Otel kahvaltısı, toplantı yemeği ve havalimanı için ayrı ayrı seçenekler belirleriz. Görüşmelerin bir kısmını çevrim içi yaparız. Ölçümleri şehirde olduğunuz haftalara denk getiririz. Yolda günde tek satırlık kayıt tutmanız yeterlidir.

Tatilde yediklerimi yazmak istemiyorum. Takibim bozulur mu?

Bozulmaz. Tatilde ayrıntılı kayıt istemeyiz. Yazmak yerine tabaklarınızın fotoğrafını çekebilirsiniz; onu da istemezseniz yalnızca adım sayınız ve gitmeden seçtiğimiz bir iki alışkanlık yeter. Dönüşte en çok neyin zor geldiğini konuşuruz. Tatilden sonra olağan kayda döndüğünüz gün, bizim için tatilde ne yediğinizden daha önemlidir.

Her şey dahil otelde kalacağım, açık büfe var. Diyetisyenim benden ne ister?

Üç şey isteriz. Büfeyi dolaşmadan tabak almayın. Her öğünde tek tabak yapın ve yarısını sebzeyle doldurun. Tatlıyı günde bir öğüne, küçük tabağa ayırın. İçeceklerde şekerli olanları ve alkolü ayrıca sayın; ikisi de kayda en az giren kalemlerdir. Gün içinde yürümeyi de programınıza koyun.

Yurt dışına gidiyorum, altı saat fark var. Öğünlerimi ve ilaçlarımı nasıl ayarlayacağım?

Öğünleri vardığınız yerin saatine göre yemenizi öneririz; ilk gün iştah ve uyku karışır, bu olağandır. İlaç saatlerini ise biz söyleyemeyiz. İnsülin, tansiyon ya da tiroid ilacı gibi saatine bağlı ilaçlarınız varsa gitmeden önce hekiminize ya da eczacınıza sorun, verdikleri planı yazılı olarak yanınıza alın.

Kaynaklar

1. Cooper JA, Tokar T. A prospective study on vacation weight gain in adults. Physiol Behav. 2016. (yeni sekmede açılır) — tatil öncesi ve sonrası kilo ölçümü
2. Burke LE ve ark. Self-monitoring in weight loss: a systematic review of the literature. J Am Diet Assoc. 2011. (yeni sekmede açılır) — kayıt tutma üzerine derleme
3. Bull FC ve ark. World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Br J Sports Med. 2020. (yeni sekmede açılır) — Dünya Sağlık Örgütü hareket rehberi

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Bu sitedeki bilgiler eğitim amaçlıdır; hekim ya da diyetisyen görüşmesinin yerine geçmez.

İlgili konular

• Longevity kliniği nedir?
• Biyolojik yaş testi
• Ölçüm ve takip
• Sağlıklı yaşlanma